الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
59
دائرة المعارف فقه مقارن ( فارسى )
در مجموعهء كشورها نيز بر اساس سياست بهرهكشى نوين ، بيشترين ثروت و سرمايهگذارى مربوط به كشورهاى توسعه يافته است و كشورهاى در حال توسعه و يا فقير ( بر اثر غارت آنها از سوى كشورهاى پيشرفته ) از درآمد و سرمايهگذارى كمترى برخوردارند . بر اساس آمارها ثروت 497 ميلياردر جهان ، در سال 2001 برابر با 1540 ميليارد دلار بود كه از مجموع توليد ناخالص داخلى همهء كشورهاى جنوب آفريقا ( 3 / 929 ميليارد دلار ) و يا كشورهاى نفتخيز خاورميانه و شمال آفريقا ( 1340 ميليارد دلار ) بيشتر بوده است . « 1 » . همچنين آمده است : ثروت چند صد ميليونر جهان ، برابر دارايى 5 / 2 ميليارد نفر از جمعيت فقير دنياست . « 2 » مايكل تودارو ( اقتصاددان ارشد مركز بررسى سياستها در شوراى جمعيت سازمان ملل متّحد و استاد اقتصاد دانشگاه نيويورك ) مىنويسد : « در سال 1980 كلّ ارزش توليد كشورهاى جهان بيش از 20 هزار ميليارد دلار بود كه بيش از 16600 ميليارد دلار آن در مناطق توسعه يافته و فقط حدود 3400 ميليارد دلار در كشورهاى در حال توسعه ايجاد شده بود . وقتى كه توزيع جمعيت جهان را در نظر بگيريم تقريباً 83 درصد كلّ درآمد جهان در مناطق توسعه يافته - كه جمعيتى كمتر از 33 درصد جمعيت را دارا هستند - توليد مىشود . به اين ترتيب ، بيش از سه چهارم جمعيت جهان فقط 17 درصد كلّ منابع توليد جهان را در دست دارند . مهمتر اينكه از حيث درآمد ، جهان سوم با تقريباً 77 درصد جمعيت جهان كمتر از 20 درصد درآمد جهان را داراست . مجموعهء درآمدهاى سرانهء كشورهاى عقبمانده به طور متوسط كمتر از يك بيستم مجموعهء درآمدهاى سرانهء كشورهاى ثروتمند است » . « 3 » در سال 1989 تقريباً 25 / 1 ميليارد نفر يا 23 درصد كل جمعيت جهان در فقر مطلق زندگى مىكردند . بر حسب نسبت جمعيت جهان سوم ، يك نفر از هر سه نفر به طور مطلق فقير است . « 4 » بر اساس تعريف « رابرت مك نامارا » رئيس پيشين بانك جهانى فقر مطلق شرايط زندگى تنزّل يافته بر اساس بيمارى ، بىسوادى و سوء تغذيه است كه در آن نيازهاى اساسى انسان ناديده گرفته شده است . بر اساس گزارش توسعهء بانك جهانى در سال 1992 هنوز بيش از يك ميليارد نفر - در حدود يك پنجم جمعيت جهان - روزانه تنها با يك دلار زندگى مىكنند . « 5 » و هم اكنون نيمى از جمعيت جهان - حدود سه ميليارد نفر - درآمد روزانهشان كمتر از دو دلار است . « 6 » .
--> ( 1 ) . 1 . www . globalissues . org . ( 2 ) . همان . ( 3 ) . توسعهء اقتصادى در جهان سوم ، مايكل تودارو ، ترجمهء غلامعلى فرجاد ، ص 47 . ( 4 ) . همان ، ص 51 . ( 5 ) . ر . ك : مباحث اساسى اقتصاد توسعه ، جرالد مِيِر ، ص 30 . ( 6 ) . 2 . www . globalissues . org .